Öğretmenlik Uygulaması Dersinin Paydaşlarının Görüşlerine Göre İncelenmesi- Sakarya Üniversitesi Örneği

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18108019

Özet

Özet

Bu araştırma, sosyal bilgiler öğretmenliği bölümünde öğrenim gören dördüncü sınıf öğrencilerinin, öğretmenlik uygulaması dersini yürüten öğretim üyelerinin ve uygulama sürecine dahil olan sosyal bilgiler öğretmenlerinin, bu derse yönelik görüşlerini, deneyimledikleri problemleri ve beklentilerini kapsamlı bir şekilde ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışma kapsamında, öğretmenlik uygulamasının temel mahiyeti ve eğitimdeki önemi, dersin öğrencilere ve mesleki gelişime sağladığı katkılar, ders sürecinin planlaması ve uygulanması, belirlenen katılım saatlerinin yeterliliği, ders sırasında karşılaşılan zorluklar ve problemler ile tüm paydaşların dersten geleceğe yönelik beklentileri gibi anahtar problem alanlarına odaklanılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması (örnek olay) desenini benimsemiştir. Bu desende, belirli bir olayın veya durumun derinlemesine ve yoğun bir şekilde incelenmesi esastır. Veri toplama sürecinde, zengin ve çeşitli bilgi kaynaklarından yararlanmak amacıyla amaçlı örnekleme yöntemlerinden "maksimum çeşitlilik örnekleme" tekniği kullanılmıştır. Araştırma grubu, öğretmenlik uygulaması dersini alan 11 öğretmen adayı, dersi yürüten 4 öğretim üyesi ve uygulama okullarında görev yapan 3 sosyal bilgiler öğretmeninden oluşan toplam 18 katılımcıdan meydana gelmektedir. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Her bir katılımcı ile ortalama 21,5 dakika süren görüşmeler, ses kayıt cihazı ile kaydedilerek yazılı dokümanlara dönüştürülmüştür. Elde edilen veriler, betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri kullanılarak çözümlenmiştir.

 

Anahtar Kelimeler: Öğretmenlik uygulaması, sosyal bilgiler, öğretmen adayları, uygulama öğretmenleri, uygulama öğretim üyeleri

 

Referanslar

KAYNAKÇA

Goodlad, J. I. (1990). Teachers for our nation's schools. Jossey-Bass.

MEB. (2018). Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Öğretmenlik Uygulaması Yönergesi. https://eds.metu.edu.tr/tr/duyurular/egitim-bilimleri-bolumu-nun-yuksekogretim-kurulu-yok-tarafindan-16-mayis-2018-tarihinde

Akpınar, M., Çolak, K. ve Yiğit, E.Ö. (2012). Öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yeterliklerine yönelik uygulama öğretmenlerinin görüşleri. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Sayı: 36, 41-67.

Korthagen, F., & Vasalos, A. (2005). Levels in reflection: Core reflection as a means to enhance professional growth. Teachers and Teaching, 11(1), 47–71. https://doi.org/10.1080/1354060042000337093

Seçer, Z., Çeliköz, N., & Kayılı, G. (2010). Okul öncesi öğretmenliği okul uygulamalarında yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, VII(I), 128–152.

Cochran-Smith, M., & Lytle, S. L. (1999). Relationships of knowledge and practice: Teacher learning in communities. Review of Research in Education, 24, 249-305. 10.3102/0091732X024001249

Zeichner, K. (2010). Rethinking the connections between campus courses and field experiences in college- and university-based teacher education. Journal of Teacher Education, 61(1-2), 89-99. 10.1177/0022487109347671

Beauchamp, C., & Thomas, L. (2009). Understanding teacher identity: An overview of issues in the literature and implications for teacher education. Cambridge Journal of Education, 39(2), 175-189. http://dx.doi.org/10.1080/03057640902902252

Aytaç, A. (2010). Öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında uygulama öğretim elemanlığının değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Burdur.

Azar, A. (2003). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüşlerin yansımaları. Milli Eğitim Dergisi, 159, 181-194.

Darling-Hammond, L. (2006). Powerful teacher education: Lessons from exemplary programs. Jossey-Bass. 10.15581/004.12.25329

Korthagen, F. A. J., & Vasalos, A. (2005). Levels in reflection: Core reflection as a means to enhance professional growth. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 11(1), 47–71. https://doi.org/10.1080/1354060042000337093

Korthagen, F., Kessels, J., Koster, B., Lagerwerf, B., & Wubbels, T. (2001). Linking practice and theory: The pedagogy of realistic teacher education. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781410600523

Ertuğrul Seçer, Ş. Y. (2020). İngiliz dili eğitimi lisans programlarının değerlendirilmesi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.

Aksoy, N. C. & Kelleci, Ö. (2024). Yapay zekâ tabanlı simülasyon ortamı destekli öğretmenlik uygulaması ile öğretmen adaylarının TPAB becerilerinin ve öz yeterlik inançlarının geliştirilmesi. The Journal of International Educational Sciences, 10(36), 148-171. https://doi.org/10.29228/INESJOURNAL.72355

Akgül, P., & Aydoğan, Y. (2024). Öğretmenlik uygulaması dersinin okul öncesi öğretmen adayları ve uygulama okuluna katkılarının incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(3), 2281–2308. https://doi.org/10.17152/gefad.1442678

Alkan, C. (1987). Öğretmenlik uygulamaları el kitabı. Yargıçoğlu Matbaası.

Allsopp, D. H., DeMarie, D., Alvarez-McHatton, P., & Doone, E. (2006). Bridging the gap between theory and practice: Connecting courses with field experiences. Teacher Education Quarterly, 33(1), 19–35.

Alıncak, F., & Şahin, B. (2020). Pedagojik formasyon eğitimi alan beden eğitimi öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 6(22), 97–103.(http://dx.doi.org/10.31589/JOSHAS.244)

Altarawneh, A. F., Alkhazaleh, M., & Tarawneh, R. T. (2023). School based practicum and pre-service teachers’ self-efficacy: Impact and challenges. International Journal of Education and Practice, 11(2), 308–319. https://doi.org/10.18488/61.v11i2.3340

Aslan, M., & Sağlam, M. (2018). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(1), 144–162. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS7219

Beck, C., &Kosnik, C. (2002). Components of a good practicum placement: Student teacher perceptions. TeacherEducation Quarterly, 29, 81–98. https://www.researchgate.net/publication/265104756

Baran, M., Yaşar, Ş., & Maskan, A. (2015). Fizik öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersine yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi (26), 230-248.

Başal, H. A., Kahraman, B. P., Uyar, Ö. R., Tabak, D., & Turan, N. (2017). Okul öncesi eğitimi öğretmen adayları, uygulama öğretmenleri, öğretim elemanları ve uygulama okulu yöneticilerinin öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin görüşleri. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(2), 389–417. https://doi.org/10.19171/uefad.368841

Bay, D. N., Şeker, P. T., & Alisinanoğlu, F. (2020). Öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (AUJEF), 4(1), 1–20.

Bektaş, M., & Ayvaz, A. (2012). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersinden beklentileri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(3), 209–232.

Bircan, T. Ş. (2024). Sosyal bilgiler ve tarih öğretmen adaylarının “Öğretmenlik Uygulaması Dersi”ne ilişkin tutumları ve değerlendirmeleri. (Yayınlanmamış çalışma). https://doi.org/10.5281/zenodo.12603827

Boz, N., & Boz, Y. (2006). Öğretmen adayları okul stajlarında yeterli deneyime sahip mi? Eğitim Öğretim Dergisi, 32(4), 353–368.

Candaş, B., & Özmen, H. (2023). Covid-19 pandemi sürecinde yürütülen öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin öğretmen adaylarının deneyimlerinin incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(38), 351–384.

Ceylan, T., & Akkuş, Z. (2007). Okul deneyimi II uygulamalarının öğretmen adayları üzerinde yarattığı davranış değişiklikleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 213–226.

Çakmak, M. S. (2019). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin görüşleri. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 207–226.

Çetintaş, B., & Genç, A. (2005). Almanca öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüş ve deneyimleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(29), 75–84.

Çiçek, Ş., & İnce, L. (2005). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması sürecine ilişkin görüşleri. Spor Bilimleri Dergisi, 16(3), 146–155.

Değirmençay, Ş., & Kasap, G. (2013). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri. Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(2), 47–57.

Deliveli, K., & Yılmaz, F. (2019). Öğretmenlik uygulaması dersinin etkililiğini değerlendirmeye yönelik nitel bir araştırma. Social Sciences Studies Journal, (51), 6967–6985. https://doi.org/10.26449/sssj.1975

Demir, S., & Şahin, F. (2015). Fen bilgisi öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması deneyimlerine bir bakış. JASSS, (36), 387–401.(https://www.google.com/search?q=https://doi.org/10.9761/JASSS2946)

Ecer, M. (2024). İlahiyat fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin beklentileri. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (35), 160–177. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1387964

Ekizer, D. (2006). Türkiye'de ilkokul öğretmenlerine mentorluk: Öğrenci öğretmenlerin ve mentorların bakış açısından bakmak. Uluslararası Eğitim Dergisi, 7(7), 924–934.

Eraslan, A. (2009). İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması üzerine görüşleri. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektironik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 3(1), 207–221.

Görgen, İ., Çokçalışkan, H., & Korkut, Ü. (2012). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adayları, uygulama öğretmenleri ve uygulama öğretim üyeleri açısından işlevselliği. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28), 56–73.

Gradüz, A., Eser, Y., Şahin, C., & Bayram, A. (2007). İlbay eğitim fakültesi son sınıfların görüşlerine göre öğretmenlik uygulaması dersin etkililik düzeyi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 442–455.

Karaman Güvenç, B., & Sesigür, A. (2017). Görsel sanatlar öğretmen adaylarının “öğretmenlik uygulaması deneyimi”ne ilişkin algısı. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, (13), 322–341.

Karaağaçlı, M. (2024). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulama süreçlerindeki özdeğerlendirme algıları “Gagne’nin öğretim etkinlikleri modelli bir betimleme”. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 28(1), 293–318. https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1411996

Karaahmet Balcı, S. (2021). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması dersleri ekseninde resim iş öğretmenliği öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik görüşleri. ASOS Journal, (115), 74–89. 10.29228/ASOS.49446

Kırcı, A. (2022). Türkçe öğretmeni adaylarının salgın dönemindeki uzaktan eğitim uygulamaları sürecinde Türkçe dersi okul deneyimi ve öğretmenlik uygulamasında karşılaştıkları sorunlar. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (26), 125–142. https://doi.org/10.29000/rumelide.1073857

Kolçak, G., Yıldırım, P., & Mindivanli-Akdoğan, E. (2023). Farklı branşlardan öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamasına yönelik görüşler. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 13(1), 211–240. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3611

Kökçü, Y. (2015). Türkçe öğretmen adaylarının okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması dersleri kapsamında uygulama öğretmenleri hakkındaki görüşleri. Turkish Studies, 10(15), 585–600.http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8835

Öksüz, Y., Çevik, C., Sümen, Ö. Ö., Baba, M., & Güven, E. (2012). Öğretmenlik uygulaması yapılan ilköğretim okullarındaki zorba davranışların incelenmesi. JASSS, 5(1), 205–229. http://dx.doi.org/10.9761/jasss_161

Özdaş, F., & Çakmak, M. (2018). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin metaforik algıları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(4), 2747–2766.

Paker, T. (2005). Öğretmenlik Uygulamasında Öğretmen Adaylarının Uygulama Öğretmeni ve Uygulama Öğretim Elemanının Yönlendirmesiyle İlgili Karşılaştıkları Sorunlar. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi'nde sunulan bildiri, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi.

Rıza, E. T., & Hamurcu, H. (2000). Sınıf öğretmenliği bölümü öğrencilerinin okul deneyimi ve öğretmenlik uygulamasına yönelik görüşleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 91–97.

Sağ, R. (2008). Öğrenci öğretmenlerin iş birliği yapan öğretmenler, denetmenler ve uygulama okulu hakkındaki beklentileri. Avrasya Eğitim Araştırmaları Dergisi, 32, 117–132.

Selvi, M., Doğru, M., Gencosman, T., Saka, D. (2017). Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Okul Deneyimi ve Öğretmenlik Uygulaması Derslerine İlişkin Görüşlerinin Etkinlik Kuramına Göre İncelenmesi. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 36(1), 175-194. https://doi.org/10.7822/omuefd.327397

Stavridis, P., & Papadopoulou, V. (2022). The contribution of teaching practice to preservice teachers’ training – Empirical research of the department of primary education of Western Macedonia University students’ evaluation. Educational Process International Journal, 11(4), 92–111. https://doi.org/10.22521/edupij.2022.114.5

Şen Zeytun, A., & Nuhoğlu, H. (2025). Matematik öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması derslerine yönelik beklentilerinin analizi: "Yüz yüze ve çevrim içi öğretim deneyimleri". Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (63), 386–415. https://doi.org/10.53444/deubefd.1515823

Altındağ Taştan, O., & Kurt, M. (2025). Öğretmenlik Uygulamasını Uzaktan Eğitim Yoluyla Tamamlamış Özel Eğitim Öğretmenleri ile Yüz Yüze Eğitim Yoluyla Tamamlamış Özel Eğitim Öğretmenlerinin Özyeterlilik Algılarının İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 14(2), 314-326. https://doi.org/10.30703/cije.1351123

Tokcan, H., & Kara, C. (2012). Öğretmenlik uygulaması dersi hakkında sosyal bilgiler öğretmen adaylarının görüşleri. JASSS, 5(7), 663–678.(https://www.google.com/search?q=https://doi.org/10.9761/JASSS291)

Turan, Z., Büyükköse, D., & Tozak, E. (2024). Özel eğitim öğretmen adaylarının işitme kaybının giderilmesiyle gerçekleştirilen öğretmenlik uygulaması hakkında görüşler. (Yayınlanmamış çalışma).

Ulu Kalın, Ö., Kumandaş, H., & Çalık Uzun, S. (2015). Öğretmenlik uygulaması dersinin verimliliğine ilişkin sınıf öğretmeni adaylarının görüşleri (Artvin Çoruh Üniversitesi örneği). Yıl: 2, Sayı: 5, Aralık 2015, 167–177.

Uygül, Ö., Demircan, M. N., Pir, M., & İpek, O. (2025). Türkçe öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması I dersine ilişkin deneyimleri. Journal of Uludag University Faculty of Education, 38(2), 262–286. https://doi.org/10.19171/uefad.1536322

Ünal, F., & Akdeniz, Ş. (2024). Mikro öğretim destekli öğretmenlik uygulaması dersinin sosyal bilgiler öğretmeni adaylarının mesleğine yönelik tutumlarına etkisi. Trakya Eğitim Dergisi, 14(2), 1111. https://doi.org/10.24315/tred.1420905

Ünver, S. K., Özgür, Z., & Guzel, E. B. (2023). Matematik öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması deneyimleri: Geri bildirim ve fakülte-okul beklentilerindeki farklılıklardan kaynaklanan ikilemler. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (57), 2230–252.

Beck, C. ve Kosnik, C. (2000). Hizmet Öncesi Eğitimde Yardımcı Öğretmenler: Rollerinin Açıklığa Kavuşturulması ve Geliştirilmesi. Öğretim İçin Eğitim Dergisi, 26 (3), 207–224. https://doi.org/10.1080/713676888

Korthagen, F. A. J. (2001). Linking practice and theory: The pedagogy of realistic teacher education. Routledge.

Punch, K. F. (2014). Introduction to social research: Quantitative and qualitative approaches (3. baskı). Sage Publications.

Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation (4. baskı). Jossey-Bass.

Glesne, C. (2015). Becoming qualitative researchers: An introduction (5. baskı). Pearson.

Patton, M. Q. (2002). Qualitative evaluation and research methods (3. baskı). Sage Publications.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. baskı). Seçkin Yayıncılık.

Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3. baskı). Sage Publications.

Rubin, H. J., & Rubin, I. S. (2012). Qualitative interviewing: The art of hearing data (3. baskı). Sage Publications.

Bernard, H. R. (2017). Research methods in anthropology: Qualitative and quantitative approaches (6. baskı). Rowman & Littlefield.

Gökçe, O. (2006). İçerik analizi: Teorik ve pratik bilgiler (2. baskı). Siyasal Kitabevi.

Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (2. baskı). Sage Publications.

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.

Akgün, Ö. E., & Ünsal, Y. (2017). Öğretmenlik uygulaması dersinde rehberlik hizmetlerinin kalitesi üzerine öğretmen adayı görüşleri. Eğitim ve Bilim, 42(190), 167-185.

İndir

Yayınlanmış

2025-12-31

Nasıl Atıf Yapılır

Yakut, Özgenur. (2025). Öğretmenlik Uygulaması Dersinin Paydaşlarının Görüşlerine Göre İncelenmesi- Sakarya Üniversitesi Örneği. International Journal of Values in Education and Society, 3(2). https://doi.org/10.5281/zenodo.18108019